Rijen zonnepanelen in een grasveld onder een blauwe lucht met wolken

Zelfvoorzienend met een thuisbatterij: kan dat?

Geen energierekening meer en niet afhankelijk van het stroomnet: dat klinkt aantrekkelijk. Met zonnepanelen en een thuisbatterij kom je een flink eind. Helemaal zelfvoorzienend worden lukt in Nederland alleen niet. Dit is waarom.

Steeds meer mensen willen minder afhankelijk zijn van hun energieleverancier. De energiecrisis van een paar jaar geleden en het einde van de salderingsregeling helpen daarbij. Een thuisbatterij lijkt het ontbrekende stukje: overdag zonnestroom opslaan, 's avonds en 's nachts gebruiken.

Dat werkt, maar niet het hele jaar. Hieronder lees je hoeveel van je stroom je zelf kunt dekken, waar de grens ligt en wat je wel kunt bereiken. Wat een batterij in jouw huis oplevert, reken je uit met de terugverdientijd-calculator.

Hoeveel van je stroom dek je zelf?

Zonneplan schrijft dat je in Nederland met alleen zonnepanelen ongeveer voor 30 procent in je eigen stroombehoefte voorziet. Met een thuisbatterij erbij wordt dat ongeveer 60 tot 80 procent. iCulture noemt een stijging van ongeveer 30 naar 60 procent.

De rest komt van het net. Dat is vooral stroom in de winter, en op dagen dat je meer verbruikt dan de batterij kan leveren.

Het probleem: zomer en winter

Zonnepanelen wekken in de zomer veel meer op dan in de winter. De Consumentenbond schrijft dat de capaciteit van een thuisbatterij veel te klein is om de overtollige zonne-energie uit de zomer te bewaren tot in de winter. Een gemiddelde thuisbatterij levert genoeg stroom voor 1 of 2 dagen.

Max Vandaag rekent het voor met cijfers van Milieu Centraal. Op een gemiddelde zomerdag in juni wekken 10 zonnepanelen zo'n 15 kWh op. Veel thuisbatterijen slaan ongeveer 6 kWh op. De batterij kan dus lang niet alle zonnestroom van een zomerdag opvangen. En in de winter wekken de panelen te weinig op om de batterij vol te krijgen.

Rabobank vat het samen: thuisbatterijen zijn niet geschikt voor seizoensopslag. Daardoor is volledig zelfvoorzienend worden met zonnepanelen en een batterij niet mogelijk, en heb je altijd een aansluiting op het net nodig.

Een voorbeeld per seizoen

Keuze.nl gebruikte voor een rekenvoorbeeld een huishouden met 3.000 kWh verbruik en 3.500 kWh zonnestroom per jaar. In de zomer verbruikt zo'n huishouden ongeveer 6,2 kWh per dag en wekken de panelen ongeveer 13 kWh op. In de winter is het andersom: het verbruik stijgt naar ongeveer 10,2 kWh per dag en de opwek zakt naar 5,8 kWh.

In de zomer houdt dit huishouden dus elke dag stroom over, ook met een batterij. In de winter is er zelfs zonder batterij al te weinig zonnestroom. Een batterij helpt vooral in het voorjaar en de nazomer, en op zonnige zomerdagen voor de avond en nacht.

Vrouw knuffelt haar hond in een zonnig grasveld

Een grotere batterij helpt maar beperkt

Je zou kunnen denken: dan neem ik een veel grotere batterij. Maar dat loont zelden. Een batterij van 20 kWh raakt in de zomer misschien vol, maar wordt 's nachts niet leeg als je weinig verbruikt. En in de winter raakt hij niet vol. De NOS sprak een gebruiker met een warmtepomp. In de winter gebruikt zijn warmtepomp alle zonnestroom en laadt de batterij nauwelijks op. In de zomer gebruikt hij zo weinig dat hij een grotere batterij nooit leeg zou maken.

Zonneplan zegt het zo: zelfvoorzienend zijn klinkt leuk, maar is voor een gemiddeld huishouden niet efficiënt. Lees ook welke capaciteit bij je verbruik past.

Wat je wel bereikt

  • Veel minder stroom inkopen. In de praktijkproef van Vereniging Eigen Huis verhoogden thuisbatterijen het eigen gebruik van zonnestroom met ongeveer 30 procent.
  • Minder last van terugleverkosten. Na 2027 betaal je per teruggeleverde kWh. Hoe minder je teruglevert, hoe minder kosten.
  • Noodstroom bij een storing. Met een batterij die noodstroom kan leveren, blijft een deel van je huis werken als het net uitvalt. Lees meer over noodstroom.
  • Een goed gevoel. Je gebruikt je eigen zonnestroom, ook als de zon al onder is.
Gezin zit lachend voor een bloeiend bloemperk

Waarom het net nodig blijft

Ook als je in de zomer dagenlang geen stroom van het net haalt, blijft je aansluiting nodig. In de winter heb je stroom nodig die je panelen niet leveren. En als je batterij of omvormer een storing heeft, wil je niet zonder stroom zitten. Rabobank wijst er ook op dat Nederland een zeer betrouwbaar stroomnet heeft. Stroomstoringen zijn hier zeldzaam en duren meestal kort.

Helemaal van het net af gaan, kan in theorie met een enorme batterij en een aggregaat. Voor een gewone woning in Nederland is dat duur, onpraktisch en niet duurzamer.

Zo kom je zo ver mogelijk

  1. Verschuif je verbruik naar overdag. Zet de wasmachine en vaatwasser aan als de zon schijnt. Dat kost niets.
  2. Kies een batterij die past bij je dagverbruik. Niet groter dan je 's avonds en 's nachts gebruikt.
  3. Gebruik een slim systeem. Een batterij die weet wanneer de zon komt, laadt en ontlaadt beter.
  4. Overweeg een dynamisch contract. In de winter kan de batterij dan goedkope nachtstroom laden. Lees 's nachts laden en later gebruiken.
  5. Bespaar eerst. Elke kWh die je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken of op te slaan.

Wat betekent dit voor jou? Met zonnepanelen en een thuisbatterij dek je volgens Zonneplan ongeveer 60 tot 80 procent van je stroom zelf. Helemaal zelfvoorzienend worden lukt niet, vooral door de winter. Wil je weten hoe ver jij kunt komen met jouw dak en verbruik? Vraag gratis advies aan.

Veelgestelde vragen

Kan ik helemaal zelfvoorzienend worden met een thuisbatterij?
Nee. Een thuisbatterij kan zonnestroom uit de zomer niet bewaren tot de winter. Je blijft een aansluiting op het stroomnet nodig hebben.
Hoeveel procent van mijn stroom dek ik met zonnepanelen en een batterij?
Volgens Zonneplan ongeveer 60 tot 80 procent, tegen ongeveer 30 procent met alleen zonnepanelen.
Hoe lang kan ik op een thuisbatterij leven?
Volgens de Consumentenbond levert een gemiddelde thuisbatterij genoeg stroom voor 1 of 2 dagen.
Helpt een grotere batterij om zelfvoorzienend te worden?
Maar een beetje. In de winter raakt ook een grote batterij niet vol, en in de zomer wordt hij 's nachts vaak niet leeg.

Bronnen

  • Zonneplan (thuisbatterij voor zonnepanelen en mythes)
  • iCulture (thuisaccu en eigen verbruik)
  • Consumentenbond (thuisaccu)
  • Max Vandaag (cijfers Milieu Centraal)
  • Rabobank (een thuisbatterij, is dat iets voor mij)
  • Keuze.nl (terugverdientijd thuisbatterij)
  • NOS (stekkerbatterij steeds populairder)
  • Vereniging Eigen Huis en CE Delft (via Solar Magazine)